CBHC i adleoli i Lyfrgell Genedlaethol Cymru

Stori trwy garedigrwydd Heritage Wales News (http://heritageofwalesnews.blogspot.co.uk/

Cyhoeddodd un o sefydliadau treftadaeth blaenllaw Cymru heddiw y bydd yn symud i swyddfeydd newydd yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru (LLGC) yn 2016.

Mae gwaith eisoes ar droed yn LLGC i adnewyddu adain o’r Llyfrgell at ddefnydd y 30 aelod staff o Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru (CBHC).

Bydd cyn Ystafell Lawysgrifau LLGC yn cael ei throi yn ystafell chwilio gyhoeddus a llyfrgell mynediad agored ar gyfer Cofnodion Cenedlaethol Henebion Cymru, sy’n gasgliad enfawr a chyfoethog o ffotograffau a chofnodion treftadaeth y mae’r Comisiwn wedi casglu ers ei sefydlu nôl yn 1908.

Bydd y cofnodion yma’n cael eu storio o dan amgylchiadau amgylcheddol wedi’u rheoli’n ofalus, a hynny mewn dau lawr o’r storfa archif chwe llawr newydd sy’n cael ei adeiladu ar hyn o bryd yn y Llyfrgell.

Meddai Christopher Catling, Ysgrifennydd y Comisiwn Brenhinol:

“Bydd symud o’n swyddfeydd presennol ym Mhlas Crug (y cyn swyddfeydd treth yn Aberystwyth) i adeilad a gynlluniwyd i bwrpas yn y Llyfrgell, yn ein galluogi i ddarparu gwasanaeth tipyn gwell i’n defnyddwyr niferus ynghyd â chyfleusterau storio gwell ar gyfer archifau’r Comisiwn, sy’n cynnwys ffotograffau yn dyddio nôl i ddyddiau cynnar ffotograffiaeth, mapiau hanesyddol a chofnodion am adeiladau ac henebion ledled Cymru.

Yn fwy na dim, dywedodd: ‘Ein gobaith yw y bydd y symud yn codi’n proffil, gan gynyddu’n sylweddol y nifer o bobl sy’n ymweld â’n hystafell chwilio er mwyn gwneud defnydd o’r cofnodion a gedwir gennym fel rhan o’u hymchwil ar deulu a hanes lleol neu ar agweddau o hanes ac archaeoleg Cymru.’

Dywedodd Linda Tomos, Llyfrgellydd Cenedlaethol, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, fod y Llyfrgell yn edrych ymlaen at groesawi’r Comisiwn Brenhinol fel tenant gan ychwanegu:

‘Mae’n casgliadau cyfoethog ac amrywiol yn ategu ei gilydd yn dda ac mae yna gynlluniau eisoes ar y gweill i weld ein dau sefydliad yn cydweithio ar weithgareddau estyn allan ac ymgysylltu. Mae trafodaethau wedi dechrau ar gynnig digwyddiadau ac arddangosfeydd ar y cyd yn Aberystwyth ac mae yna botensial cyffrous i weithio’n agosach er mwyn ehangu ein gwaith digidol a chymunedol ledled Cymru a thu hwnt – gan adeiladu ar gryfderau’n gilydd er mwyn sicrhau fod treftadaeth ddiwylliannol gyfoethog Cymru yn cael ei fanteisio’n llawn gan economi Cymru i ysbrydoli, arloesi a thyfu.’

Ymwelodd Ken Skates, y Dirprwy Weinidog Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth, â’r Llyfrgell ar 21 Medi 2015 pan gafodd gyfle i archwilio’r gwaith adeiladu newydd. Meddai’r Dirprwy Weinidog: ‘Gyda symudiad y Comisiwn Brenhinol i’r Llyfrgell Genedlaethol gwelwn ddau o sefydliadau treftadaeth ein cenedl yn dod at ei gilydd o dan yr un to. Mae’r cyfleusterau gwell, ynghyd â phroffil uchel Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn cynnig cyfle arbennig i’r Comisiwn Brenhinol gyrraedd cynulleidfaoedd newydd a chodi ymwybyddiaeth am ei gwaith diddorol.’